Wstęp
Paul Barras, wicehrabia de Barras, to postać, która miała kluczowe znaczenie w okresie Wielkiej Rewolucji Francuskiej oraz w latach Dyrektoriatu. Urodzony 30 czerwca 1755 roku w Fox-Amphoux, Barras był człowiekiem o nieprzeciętnej karierze politycznej i wojskowej. Jego życie pełne było zawirowań, a decyzje miały wpływ na kształtowanie się nowoczesnej Francji. W artykule przyjrzymy się jego młodości, działalności w Konwencie Narodowym, roli w Dyrektoriacie oraz ostatnim etapom jego życia.
Młodość i początki kariery
Paul Barras pochodził ze szlacheckiej rodziny z Prowansji. W wieku szesnastu lat zdecydował się na karierę wojskową i wstąpił do pułku Langwedockiego jako „kadet dżentelmen”. W 1776 roku opuścił Francję i udał się do Indii Francuskich. Tam brał udział w obronie Pondicherry podczas drugiej wojny angielsko-majsurskiej, co stanowiło ważny moment w jego życiu. Oblężenie zakończyło się 18 października 1778 roku poddaniem Majsuru wobec Wielkiej Brytanii.
Po powrocie do Francji Barras postanowił zrezygnować z kariery wojskowej i przez kilka lat pozostawał we względnym zapomnieniu. Jego życie zmieniło się jednak po wybuchu Rewolucji Francuskiej w 1789 roku, kiedy to zaangażował się w działalność polityczną.
Działalność w Konwencie Narodowym
W wyniku rewolucyjnych nastrojów, Barras został jednym z administratorów departamentu Var. W czerwcu 1792 roku objął stanowisko w Sądzie Najwyższym w Orleanie. Po wybuchu francuskich wojen rewolucyjnych został komisarzem w armii francuskiej oraz deputowanym do Konwentu Narodowego z Var. Jego polityczna aktywność zaowocowała głosowaniem za egzekucją Ludwika XVI w styczniu 1793 roku, co było świadectwem jego poparcia dla rewolucyjnych idei.
Jednakże Barras często przebywał poza Paryżem, wykonując misje do południowo-wschodnich regionów Francji. To właśnie podczas oblężenia Tulonu poznał Napoleona Bonaparte, co miało kluczowe znaczenie dla dalszego rozwoju wydarzeń politycznych w kraju. Choć później krytykował Bonapartego i umniejszał jego zasługi militarne, ich drogi wielokrotnie się krzyżowały.
Termidor i rola w Dyrektoriacie
W 1794 roku Barras stał po stronie tych, którzy pragnęli obalić frakcję Robespierre’a. Przewrót 9 thermidora przyniósł mu nowe możliwości oraz wzrost znaczenia na scenie politycznej. Rządzący Konwent mianował go dowódcą sił mających na celu obronę przed niezadowoloną Gwardią Narodową Paryża.
W czasie zamachu stanu przeprowadzonego przez rojalistów 13 Vendémiaire Barras zaufał młodemu Napoleonowi Bonaparte i powierzył mu zadanie stłumienia buntu. Dzięki umiejętnemu wykorzystaniu artylerii przez Bonapartego bunt został szybko zdławiony, a Barras stał się jednym z pięciu Dyrektorów sprawujących władzę w Republice. W tym czasie jego bliskie relacje z Józefiną de Beauharnais pomogły doprowadzić do małżeństwa między nią a Bonapartem, co miało wpływ na dalsze losy obojga mężczyzn.
Upadek i ostatnie lata życia
Pomimo początkowych sukcesów Barrasa, rzekome braki moralności zarówno w życiu publicznym, jak i prywatnym przyczyniły się do upadku Dyrektoriatu oraz wzrostu wpływów Napoleona Bonapartego. Po przewrocie 18 brumaire’a (9 listopada 1799), Barras został pominięty przez Pierwszego Konsula, gdy ten przekształcił rząd Francji.
Mimo że zgromadził ogromną fortunę, jego życie po 1799 roku nie było już tak aktywne jak wcześniej. Napoleon najpierw uwięził go w jego własnym zamku Grosbois, a następnie zesłał do Brukseli i Rzymu. Ostatecznie w 1810 roku internowano go w Montpellier. Po upadku Cesarstwa uwolniony Barras spędził resztę życia w luksusie aż do swojej śmierci 29 stycznia 1829 roku w Chaillot, gdzie został pochowany na cmentarzu Père Lachaise.
Dziedzictwo Paul Barrasa
Paul Barras pozostawił po sobie skomplikowane dziedzictwo. Jako jedna z kluczowych postaci okresu rewolucji i Dyrektoriatu miał wpływ na kształt nowoczesnej Francji. Pomimo kontrowersji związanych z jego osobą oraz zarzutów o brak moralności, nie można zaprzeczyć jego znaczeniu dla historii tego okresu. Jego Pamiętniki, choć ocenzurowane po śmierci, dostarczają cennych informacji o tamtych czasach oraz o wydarzeniach, które ukształtowały przyszłość kraju.
Zakończenie
Paul Barras był postacią niezwykle barwną i kontrowersyjną. Jego życie odzwierciedlało burzliwe czasy Wielkiej Rewolucji Francuskiej oraz skomplikowane relacje polityczne tamtego okresu. Choć jego kariera zakończyła się porażką i marginalizacją, pozostaje on symbolem epoki transformacji społeczno-politycznej we Francji. Historia Barrasa to nie tylko opowieść o ambicjach i upadkach jednego człowieka, ale także refleksja nad wieloma aspektami rewolucyjnych zmian społecznych i politycznych tamtych lat.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).